Свяжитесь с нами

Новости

NAMA VEKIRI

Опубликованный

12 лет назад

вкл .

NAMA VEKIRÎ JI BO

SEROKÊ HERÊMA KURDISTANÊ MESÛD BARZANÎ,

SEROKWEZÎRÊ HERÊMA KURDISTANÊ  NÊÇÎRVAN BARZANÎ,

SEROKÊ PARLAMÊNTA HERÊMA KURDISTANÊ YUSIF MIHEMED

 

Rewşa civaka êzîdîyan ya îroyîne sîyasî, aborî û olî me mecbûr dike bi vê namê berbirî cenabê We bibin û hinek dîtin û nihêrînên xwe li ser pirsgirêkên êzîdîyan û êzîdîyatîyê We agahdar bikin.

Berî her tiştî, em sipasîya xwe didine Seroketî, Hukumet û Parlamênta Herêma Kurdistanê ji bo wê xemxûrîyê û dilovanîyê, ku ew di hindava civakeke Kurdistanêye kevnar ya êzîdîyan de dîhar dikin û pirsgirêkên wane rojane bi qasî derfet û mecalên xwe çareser û rasterê dikin.

Em gelekî kêfxweşin, wekî hinek cejnên êzîdîyaye olî û civakî îro kirine yên netewî, êzîdî jî, çiqwas jî kêm, lê dîsa jî di dezgehên Herêmê de hêdî-hêdî cîyê xwe digrin. Di dibistanan de dersên ola êzîdîyan bi fermî têne dayîn, projêya nûjenkirina Lalişa Nûranî di rojevê de ne û bi pêş ve diçe. Bingeha Lalişê bi şaxên xwe ve bûye navenda zanyarî-rewşenbîrî û di pirsên lêkolîna ol, kevneşopî û dîroka êzîdîyan de karên hêja dikin. Rola wê bingehê di karê pêşvebirina civaka êzîdîyan de jî berbiçave.

Lê pêşîya civakên êzîdîyan hê jî gelek pirsgirêkên mezin hene: di nav van 30-40 salên dawî de ji ber zordestîyên hêzên hundur, rewşa sîyasîye aloz, ya deverên êzîdî lê dijîn, usan jî ji ber dijwarîyên aborî gelek êzîdî mecbûr bûn koçber bibin û ew koçberî hê jî berdewame. Gor malûmatîyên rêxistinên navnetewî, ji kurdan yên herî zêde koçber dibin, îro êzdîne. Dutîretîya ku çi ji derva ve, çi ji hundur ve dikin nav civakên êzdîyan, wan civakan bê hêz dike û perçebûna wan hêsa dike.

Belê, Seroketî û Hukumata Herêma Kurdistanê ji bo civakên êzîdîyan pir tişt kirine, lê gor rewşa wan civakaye îroyîn, dîsa jî hindike.

 

Bi bawerîya me ji bo pak kirina rewaşa civakên êzîdîya gerek çend gavên giring bêne avêtin:

1. Berî her tiştî, daxaz û hîvîdarîya me ewe, ku Herêma Kurdistanê bi serokatîya cenabê We hemû mecalên sîyasî, aborî, civakî, olî, çekdarî û dîplomasî bi kar bînin ji bo ku koçberîya êzîdîyan bê rawestandin. Valabûna Şengal û Şêxanê wê bibe dawîya êzdîyatîyê. Ji bo pêşî li vê koçberîyê bê girtin, dibêt rewşa aramî û aborî bê baş kirin. Ji bo parastina van deveran, wê baş bibe jimara pêşmergeyên ji wan deveran dîsa zêde bikin, kadroyên serbazî ji nav êzîdîyan bijbêrin û di akadêmîyayên leşkerî de amade bikin.

Tiştekî veşartinê nîne, wekî radeya bêkarîyê li deverên êzîdîyan, bi taybetî li Şengalê gelek bilinde. Li deverên Kurdistanêye mayîn jî gelek caran kar nadine êzîdîyan. Ji ber vê jî tenê bi sazkirina cîyên kar li deverên êzîdîyan pirsa bêkarîyê dikare bê safîkirinê.

 

2. Dibê di Destûra dewleta Îraqê û Destûra Herêma Kurdistanê de mafê kurdên êzîdî bi qanûnî bêne parastinê. Taybetîyên devera Şengalê îro rê didin, wekî li wir rêfêrêndûm bê derbas kirin û Şengal bibe xwedîya Otonomîya xwe (wek Qirîmê). Dûarojê jî wê Otonomyayê bigihînine Herêma Kurdistane. Bê guman, ev pirseke gelekî dijware, lê divêt gavên yekemîn di vî warî de bêne avêtin.

 

3. Damezirandina têlêvîzyonekê ji bo êzîdîyên seranser cihanê, ku bibe dengê êzîdîyan gişkî, civakên êzîdîyan ji propoganda yekalî rizgar bike, îro gelekî pêwîste. Ew têlêvîzîyon wê usan jî bikaribe rastîya ol, dîrok û kevneşopîyên kurdên êzîdî bigihîne tevaya gelê kurd, wê cih ji bo wan nêrînên şaş û xeter nehêle, ku heta niha jî ji bo kes û komên cihê-cihê dibin bingeha dijminaya civakên êzîdîyan. Ew têlêvîzîyonê bibe mertaleke xweparastinê ne tenê seva êzîdîyên Başûrê Kurdistanê, lê usan jî seva êzîdîyên seranser cihanê. Wê ew bawerîya, wekî kurdên êzîdî bêxwedî nînin, li bal hemû êzîdîyên cihanê xurt bike.

 

4. Civakên êzîdîyan, ku îro li cihanê belav bûne, rû bi rû li ber gelek pirsgirêkan sekinîne. Îro rêberên zane û pêşverû ji bo wan civakan pêwîstin. Ji bo amade kirina kadroyên zane, xwedîyên bîr û bawerîyen zanîstî, divêt li Herêma Kurdistanê College serbixwe, yan jî li Zanîngehekê beşa êzîdînasîyê bê vekirin.

 

5. Divêt li Parlamênta Herêma Kurdistanê de kvot ji bo êzîdîyan jî hebin. Belê, êzîdî kurdin, kurdên êzîdîne û ev cihêtîya olî hê jî di nava civaka kurdan de roleke mezin dilîze.

Wê gelekî baş be, eger di nava çarçoveya Hukumeta Kurdistanê de komîtêya li ser kar û barên êzîdîyan û êzîdîyatîyê bê damezirandinê û vekirinê. Tunebûna kvota û komîtêya usa, mixabin, dilê êzîdîyên cîhanê li ser Herêma Kurdistanê sar dike.

 

 

Bi rêdazrî u silavên gelemperî:

 

1.​ Wezîrê Eşo, nivîskar (Bêlçîka),

2.​ Emerîkê Serdar, nivîskar (Ermenîstan),

3.​ Eskerê Boyîk, nivîskar (Almanya),

4.​ Tosinê Reşîd, nivîskar, lêkolîner (Awstralya),

5.​ Prîskê Mihoyî, rojnamevanê Komara Ûdmûrtyayê yê emekdar (Rûsya),

6.​ Têmûrê Xelî, rojnamevan (Swêd),

7.​ Yûra Nabîyêv, serokê komela hevkarîya tevî gelê Kurdistanê (Moskow),

8.​  Keremê Anqosî, lêkolîner, karmendê civakêyî naskirî (Gurcistan),

9. Feyzoyê Egît, doktor-profêsor, akadêmîk (Rûsya),

10.​  Tîtalê Kerem, berpirsyarê îro yê rojnama «Rya teze» (Ermenîstan).

 

Связанные темы:

Новости

КУРДЯНКА — НОВЫЙ МИНИСТР ОБОРОНЫ НИДЕРЛАНДОВ: ДИЛАН ЙЕШИЛГЕЗ

Опубликованный

4 дня назад

вкл .

01.03.2026

Автор:

Дилан Йешилгёз-Зегериус (нид. Dilan Yeşilgöz-Zegerius, при рождении Дилан Йешилгёз (тур. Dilan Yeşilgöz, курд. Dîlan Yeşilgöz); род. 18 июня 1977[1], Анкара[2]) — нидерландский политический и государственный деятель курдского происхождения. Лидер Народной партии за свободу и демократию с 14 августа 2023 года. Первый вице-премьер-министр и министр обороны Нидерландов с 23 февраля 2026 года. Член Второй палаты Генеральных штатов Нидерландов с 6 декабря 2023 года и в 2017—2021 годах. В прошлом — Министр юстиции и безопасности Нидерландов (2022—2024), статс-секретарь Министерства экономики и климатической политики Нидерландов (2021—2022).

Биография

Родилась 18 июня 1977 года в Анкаре, столице Турции[3][4]. Её отец Юджел Йешилгёз[нид.] (род. 1951), курд[5] по происхождению[6], был профсоюзным деятелем левой Конфедерации революционных профсоюзов Турции. После государственного переворота в Турции 12 сентября 1980 года он бежал с семьёй из страны. Через Ирак и Иран он добрался до Нидерландов в 1984 году, когда Дилан было 7 лет. В Нидерландах он стал криминологом.

В 1991 году поступила в колледж Валлей в Амерсфорте. В 1997—2003 годах изучала культуру, организацию и менеджмент в Амстердамском свободном университете[3].

В 2004—2006 годах — сотрудник Научного бюро исследований и статистики общины Амерсфорт. В 2006—2014 годах — консультант муниципального совета Амстердама по безопасности и страхованию, участвовала в различных политических проектах[3]. Сперва была членом Социалистической партии в Амерсфорте, писала для молодёжки Партии труда и волонтёрила для Зелёных левых.

В 2004—2010 годах — специалист Amnesty International. В 2008—2011 годах член правления общественной некоммерческой организации SAVAN (Stichting Audiovisuele Antropologie Nederland)[3].

С 2010 года — член Народной партии за свободу и демократию (VVD)[3].

По результатам муниципальных выборов 2014 года избрана депутатом городского совета Амстердама от Народной партии за свободу и демократию[3].

По результатам парламентских выборов в 2017 году избрана членом Второй палаты Генеральных штатов Нидерландов от Народной партии за свободу и демократию. Переизбрана на выборах 2021 года[4][3].

25 мая 2021 года назначена статс-секретарём в Министерстве экономики и климатической политики Нидерландов в третьем кабинете Рютте[3].

10 января 2022 года назначена министром юстиции и безопасности Нидерландов в коалиционном четвёртом кабинете Рютте[англ.], сформированном по результатам парламентских выборов 2021 года[7][3].

12 июля, через два дня после отставки Марка Рютте, Йешилгёз-Зегериус выдвинула свою кандидатуру на пост следующего лидера VVD[8]. На следующий день правление партии официально выдвинуло ее на эту должность[9]. 14 августа она официально стала лидером партии VVD[10].

По результатам парламентских выборов 2023 года избрана членом Палаты представителей. Переизбрана на выборах 2025 года.

23 февраля 2026 года назначена первым вице-премьер-министром и министром обороны в коалиционном правительстве меньшинства[англ.] под руководством премьер-министра Роба Йеттена.

Примечания

  1. Dilan Yeşilgöz-Zegerius (нид.) — Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
    1.  de Wetering S. v. Dilan Yeşilgöz-Zegerius wil Rutte opvolgen: dit wil je over haar weten (нид.) — Margriet, 2023.
    1.  Dilan Yeṣilgöz-Zegerius (нид.). Rijksoverheid.nl. Дата обращения: 13 января 2022. Архивировано 14 января 2022 года.
    1.  Dilan Yeşilgöz-Zegerius (нид.). Tweede Kamer der Staten-Generaal. Дата обращения: 14 января 2022. Архивировано 14 января 2022 года.
    1.  Slomp, Door Priscilla. Mediagenieke VVD’er Yesilgöz maakte bliksemsnel carrière (нид.). NU (12 июля 2023). Дата обращения: 25 ноября 2023. Архивировано 24 ноября 2023 года.
    1.  De wispelturige politieke zoektocht van Dilan Yesilgöz-Zegerius (нид.). FD.nl. Дата обращения: 25 ноября 2023. Архивировано 6 января 2022 года.
    1.  Новое правительство Нидерландов приступит к работе 10 января. ТАСС (30 декабря 2021). Дата обращения: 13 января 2022. Архивировано 13 января 2022 года.
    1.  nieuwsredactie, Door onze. Yesilgöz wil Rutte opvolgen als VVD-leider en stelt zich kandidaat (нид.). NU (12 июля 2023). Дата обращения: 20 августа 2023. Архивировано 20 августа 2023 года.
    1.  VVD-bestuur wil Yesilgöz als opvolger Rutte (нид.). nos.nl (13 июля 2023). Дата обращения: 20 августа 2023. Архивировано 13 августа 2023 года.
    1.  Dutch Justice Minister Becomes New Leader of Rutte’s VVD Party (амер. англ.). Yahoo News (14 августа 2023). Дата обращения: 20 августа 2023. Архивировано 20 августа 2023 года.

https://ru.wikipedia.org/wiki/Йешилгёз-Зегериус,_Дилан

Продолжить Чтение

Новости

ROJNAMEVAN Û DÎPLOMAS HESENÊ QEŞENG ÇÛ BER DILOVANYA XWEDÊ

Опубликованный

2 месяца назад

вкл .

13.01.2026

Автор:

Çanda meye netewî zîyaneke mezin kişand: karmendê rojnama «Rya teze» yê berê, rojnamevan û dîplomasê naskirî Hesenê Qeşeng 12-ê çileya sala 2026-an di 82 salya temenê xwe da  li bajarê Novorosîyskê (Rûsya, parwalatê Krasnodarê) çû ber dilovanya Xwedê.

Li ser rol û kemala ocaxeke meye netewîye sereke – rojnama  «Rya teze», ya di warê pêşvebirina çand, ziman û dîroka gelê me da, eger derew tê tunebe, mirov dikare têza doktorîyê binvîse. Bawer bikî tune mijareke civaka kurdîye usa, ku rojnama «Rya teze» li ser nesekinîye û nenivîsîye. Tiştekî veşartî nîne, ku ev  rojnama jîyandirêj hetanî dawîya sedsala 20-î jî ma wek hedadxaneke kadroyên netewîye sereke. Gelek zanîyar û nivîsakarên meye navdar di dema xwe da li vê rojnamê kar kirine û herdem li ser rûpêlên wê gotar û nivîsên xwe weşandine. Hema ji wan karmendên rojnamêye jêhatî û şareza yek jî Hesenê Qeşeng bû.

                Hesenê Qeşeng 15-ê sibata sala 1944-an li Ermenîstanê, li gundê Eynelûyê (niha Lênûxî, navçeya Êçmîazînê) ji dayîkê bûye. Sala 1953-an mala bavê wî ya Qeşengê Eyoyê Xwedo cîhguhastî gundê Dalarê (navçeya Artaşatê) dibe.  Zarotaya Heso li vî gundî derbas bûye, di vî gundî da jî ew çûye dibistana seretayî.

Sala 1957-an malbeta Qeşengê Eyo diçe bajarê Artaşatê û li wir dihêwire. Heso xwendina xwe li dibistana bajêre hejmara 1-ê dûmayî dike. Sal 1963-an ew vê dibistana navîn bi mêdala zêr serhevda tîne û hema wê salê jî li beşa farizî ya fakûltêta Rojhilatzanîyê ya Ûnîvêrsîstêta Êrêvanêye dewletê tê hildanê.

           Salên xwendekarîyê bona wî salalên here xweş bûn, li ber wî cîhaneke nû vebibû. Piştî dersan dema wîye aza qet tunebû: yan ewê li pirtûkxanê bûya, yan jî diçû radyoya kurdî û rojnama «Rya teze». Wê demê komela xwendekarên kurd ya Rewanê hebû. Komelê karekî mezin dabû pêşya xwe: hertim nivîskar, zanyar û rewşenbîrên meye cihê-cihê  vexwendî civînên xwe dikir, yên ku li ser wêje, çand û dîroka gelê me gotebêj û qise pêk danîn. Hema wan salan jî hesîna Hesen ya hizkirina berbi netew û welatê kal-bavan bêtir kûr bû û di dilê wî da şax veda. Hema di wê demê da ew bi rojnama «Rya teze» ra hate girêdanê, car-caran gotar ji bo wê û radyoyê dinvîsî.

          Havîna sala 1968-an Hesenê Qeşeng bi dîploma sor Ûnîvêrsîtêt kuta kir. Gere bê gotinê, wekî dîploma sor kêm xwendekaran dikaribûn wergirtana. Dîploma usa her tenê didane wan kesan, yên ku nava 5 salan da bêqusûr hîn bûne û tenê qîmetê zef baş stendine.

Destpêka sala 1969-an berpirsyarê rojnama «Rya teze» Mîroyê Esed gazî Hesen dike, ku di rojnamê da wek nûçevan kar bike. Karmendîya Hesen ya rojnamevanîyê bi fermî hema di wê salê da destpê bû û bêtirî 20 salan dom kir.

Hesen timê bîr danî: «Ez du hesînan ra amin mame û bawerim, ku heya rojên xweye dawî jî ew hesîn wê li bal min bimînin û neyêne guhastinê. Ya yekemîn ewe, ku dibê mirov xêrxwez û qenc be, xirabî û nemamîya xelqê neke. Axir ne pêşîyên me digotin, wekî ji şer û dewan tu xêr tune, her tenê qencî dimîne û tê şêkirandinê. Ya duemîn jî – ew hizkirina berbi netew û waletê meye. Mirovê xwedî hesînên awa, bi bawerîya min,  mirovê herî dewlemend û bexteware».  Belê, xudanê van xeta şade ye: ew van hesînan ra hetanî dawîya emrê xwe amin ma…

Nivîskarê meyî navdar Eskerê Boyîk, ku vê gavê li Almanyayê dijî, gele-gele nivîsarên xwe li ser rûpêlên «Rya teze» çap kirine. Ew, ku timê dibû mêvanê rojanamê û wek rewşenbîrên meye mayîn baş haj karê rêdaksyonê û karmendên wê hebû, li ser Hesen awa nivîsye: «Hesenê Qeşeng bi xeysetê xwe yê paqij û eşîrtîyê, bejin-bala xweye tîtalî û seke-sifetê xweyî kurmancî, pêra jî zanebûnên berfireh nava rewşenbîrya meye Ermenîstanê da hertim berbiçav diket. Welatparêzekî dilsoz û rojnemevanekî serketî bû. Gotar û nivîsên wî balkêş bûn. Ew bi hewaskarî dihatine xwendinê…».

Di destpêka sala 1981-ê xudanên van xetan hate rojnama «Rya teze» û derbasî li ser kar bû. Wê demê desteke karmendên rojnamêye zane û cêribandî bi serekvanîya berpirsyarê emekdar Mîroyê Esed kar dikir. Nenihêrî wê yekê, wekî min Hesenê Qeşeng berî hingê jî nas dikir, lê salên karê tevayî em bi nêzîkayî û baş hev ra bûne nas. Hesen bêtir gotarên li ser çanda netewî û mijarên civakî dinvîsî. Nivîsên wî bi naverok kûr bûn. Gava ewî pirsgirkek hildida û arzû dikir, ne ku tenê sebebên wê pirsgirêkê danî ber çavan, lê usan jî ew nirx dikir û rê-dirbên çareserkirna wê pirsgirêkê nîşan dida û derdixiste meydanê. Di rojnamê da ew gelek salan serokê beşa çand û nama bû. Ewî namên xwendevanên rojnamê guhdar dixwend, bi bingehî analîz dikir, gava pêwîst bûya, diçû xudanên wan neman didît yanê jî ew vexwendî rêdaksyona rojnamê dikir…

                Tiştekî veşartinê nîne, ku berî hilweşbûna Yekîtîya Sovîyêtê li hemû komarên wê, di wê jimarê da li Ermenîstanê jî, rewşa aborî û sîyasî xirab bûbû, gelek hêzên netewperest serên xwe bilind kiribûn, civakên netewên kêmjimar ketibûn rewşeke nedîhar ji bo bawerîya berbi roja sibê…  Ji ber van babetan  Hesenê Qeşeng jî wek gelek rewşenbîrên me terka xebata xweye li «Rya teze» da, ji Yêrêvanê bi malbetî koçber bû, çû Rûsyayê û li bajarê Novorosîyskê hêwirî.

            Hesenê Qeşeng wergêrvanekî zimanê farizî yê gelekî jêhatî bû. Li salên 1980-î ew du caran çû Afxanistanê û serhev weke 5 salan li wir karê wergêrîyê û dîplomasîyê  kir. Di destpêkê da wek wergêr, lê dû ra wek sêkrêtarê duemîn yê baylozxana Rûsyayê li Afxanistanê xebitî. Xebata wî bilind hatîye qîmetkirinê: ew bi gelek xelatên dewleta Sovîyêtê û Afxanistanê va hatîye rewakirinê. Mîna vê rojê tê bîra me, li rêdaksyona rojnama «Rya teze» caranan, gava em di nava karê wergêrê da rastî hinek têrmînên çetin dihatin û me nikaribû wêrgêra wane kurdîye rast bidîta, em berbirî Hesenê Qeşeng yan jî gotarvan Rizganê Gango dibûn (ewî jî farizî baş dizanibû û gelek salan li Îranê kar kiribû), wekî koka wan têrmînan  li xebernamên farizî bigerin û bibînin. Bi wî teherî karmendên rojnama me gelek têrmînên nû çê dikirin.

            Rojnamevan Rizganê Cango, yê ku îro bi fermî wek midûrê rêdaksyona «Rya teze»  hesab dibe û li Moskvayê dijî û kar dike, bîr tîne: «Gava Hesenê Qeşeng bi mecbûrî terka rojnema «Rya teze»  da û ji Ermenîstane derket, ew 46 salî bû. Ger ew neçûya, wê hetanî îro, yanê weke 36 salan jî qulixî  gelê xwe bikira. Ew wek xudanê zanebûnên kûr dikaribû bibûya dersdarê nifşên nû…».

Rojnamevan û wergêrvan Têmûrê Xelîl ji Stokholmê li ser Hesenê Qeşeng awa nivîsye: «Di nava me da meriv bi çend şêwa bi nav û deng dibin. Hinek bi wê yekê va, ku zargotina gelê xwe baş dizanin, hinek bi wê, ku xwe ji şîn û şayên miletîyê nadine paş, hinek kes bi xwendin û zanebûnên xwe va, hinek jî bi welatparêzîya xwe va. Kêm caran dibe, ku ev hemû nîşan bi hev ra li bal merivekî hebin. Yek ji wan kesan jî Hesenê Qeşeng bû…».

            Dibêjin, mirovê efrandar berî her tiştî arxîtêktorê ruhê xwe ye, dû ra yê benda. Efrandar bi ruhê xwe va tu caran kal nabe, ji ber ku ramanên wî herdem nûjen û genc dibin. Hesenê Qeşeng jî wek mirov, rojnamevan û dîplomas nûjenvanê ramanên xwe yên niştimanperwarîyê û welatparêzîyê bû…

                Ji navê heval-hogirên Hesenê Qeşeng em serxweşîyê didine bira-pismam, seranser binemala Qeşengê Eyoyê Xwedo.

                Bila serê lawê wî Barzanî û nevîyên wî sax be!

                Bila serê gelê me sax be!

Prîskê Mihoyî,

karmendê rojnama «Rya teze» yê berê,

rojnamevanê emekdar yê Komara Ûdmûrtyayê (Rûsya).

Ji navê Rêveberya malpera www.kurdist.ru

Rêveberya malpera www.kurdist.ru ji bo koça dawî ya  Hesenê Qeşeng — rojnamevan û dîplomatekî kurdî navdar serxweṣîyê dide bira-pismam û malbeta rehmetî.

Hesenê Qeşeng di warê pêşxistina çapemeniya kurdî û xurtkirina têkiliyên civakî da karekî mezin kir.

Bi salan Hesenê Qeşeng bi awayekî çalak beşdarî pêşvebirina rojnamegeriya kurdî bû û li ser qada navnetewî berjewendiyên Yekîtiya Sovyetê diparast. 

Taybetmendiyên wî yên profesyonel, rastî û dilsoziya wî bal heval-hogirên wî rêzgirtina kûr herdem dihate qîmetkirinêh. Xebata wî di dîroka rojnamegeriya kurdî û dîplomasiya Sovyetê de şopeke bêhempa hişt.

Bîranîna Hesenê Qeşeng di dilê kesên ku wî bi şexsî nas dikirin wê her û her bimîne.

Di vê dema dijwar de rêveberya malbera www.kurdist.ru sersaxiyê dide malbat, heval û hevkarên rehmetî.

Bi rêz û xemgînî,

Rêveberya malpera www.kurdist.ru

Продолжить Чтение

Популярные публикации